Overzicht Nieuws Contact wie zijn wij spreekuur lid worden Overlevingsgids Multiloog

Werkgevers ontduiken massaal regels op gebied ontslagrecht.

Handhaving wel voor bijstandsgerechtigden, maar niet voor werkgevers


logobbapp
  • Werkgevers ontduiken massaal regels op gebied ontslagrecht. Minister Donner in overleg met het UWV
  • Commissie van de Tweede Kamer Sociale Zaken roept om strengere controles en aanpassing van de privacywetgeving voor uitkeringsgerechtigden. De staatssecretaris gaat het onderzoeken
  • Naleving CAO’s wordt door niemand gecontroleerd. Kamerlid Spekman van de partij van de Arbeid wil een CAO-politie
  • Steeds meer buitenlandse bedrijven in Nederland die hun personeel meenemen die onder de regels van het land van herkomst vallen
  • 19 november vond om 10.00 uur in het gebouw van de Tweede Kamer met enige tijdsvertraging het Algemeen Overleg plaats tussen staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en de Tweede Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid over Handhaving van regels in de sociale zekerheid en op het gebied van arbeidsvoorwaarden en omstandigheden van werkenden. Slechts drie partijen vonden het overleg belangrijk genoeg om aanwezig te zijn. Want er waren slechts drie commissieleden, nl de heer Paul Ulebelt van de SP, Hans Spekman van de Partij van de Arbeid en de heer van Dijk van het CDA.  Verder zat een batterij van wel zeven ambtenaren aan tafel, die driftig aantekeningen maakten maar wier bijdrage aan het debat slechts bestond uit het met het hoofd schudden of knikken wanneer de staatssecretaris een vragende blik in hun richting wierp. In de zaal verder een twintigtal FNV-ers, opgeroepen door een bestuurder, om blijk te geven van hun belangstelling voor het debat.

    Hans Spekman begon zijn betoog met te stellen, dat handhaving uiterst belangrijk is, om het draagvlak onder de sociale zekerheid te behouden. Mensen moeten kunnen zien dat alleen mensen die het nodig hebben een voorziening krijgen en dat de overheid streng optreedt tegen overtreders. Als punten bracht hij naar voren:

    De heer Paul Ulebelt sluit zich voor wat het betoog van Hans Spekman betreft over de CAO-politie bij hem aan. Maar hij merkt wel op dat wat de strengheid van de handhaving betreft het rechtvaardig en proportioneel moet zijn. Bij de bijstand en de WAO is de naleving van de regels 90%. In 2008 waren er 830 gevallen van partnerfraude in de AOW en de bijstand. Hij zou wel eens willen weten, wat het nieuwe wetsvoorstel huisbezoeken nou aan dit aantal verandert, en of dit wetsvoorstel ten opzichte van de gepleegde fraude niet disproportioneel is. Hij verzet zich niet principieel tegen de huisbezoeken, maar vindt wel dat er een concrete reden moet zijn om een huisbezoek af te leggen. En bij de naleving van de arbeidsomstandighedenwet is de naleving 55%. Dit brengt hem op de suggestie dat de Arbeidsinspectie qua capaciteit uitgebreid moet worden. De laatste tijd wordt duidelijk, dat er geen valse concurrentie ontstaat tussen bedrijven op grond van ontduiking van het wettelijk minimumloon, dat wordt wel nageleefd, maar op ontduiking van de CAO-voorwaarden. Een versterking van het argument van Spekman, dat er een CAO-politie moet komen. Hij brengt ook een nieuw punt in.

    De heer van Dijk van het CDA herhaalt het argument, dat moet worden gehandhaafd vanwege het draagvlak onder de sociale zekerheid. Ook hij stelt dat er een spanningsveld tussen handhaving en privacy is. Juist als je zegt we willen alleen huisbezoeken als er echt aanwijzingen zijn dat er iets aan de hand is, is bestandskoppeling noodzakelijk, om de signalen te kunnen verzamelen. Ook is daarvoor belangrijk dat er meer met risicoprofielen gewerkt gaat worden, om de opsporingskans te vergroten. Wat is in de ontwikkeling daarvan de voortgang? Over die bestandskoppelingen en het doorgeven van signalen merkt hij ook nog het volgende op.

    De CDA-er van Dijk merkt verder op, dat hij signalen heeft ontvangen van gemeenten, dat medewerkers bij de Gemeentelijke Basisis Administratie (GBA) constateren, dat wel opvallend veel jongeren in hun gemeente gaan verhuizen naar de overkant van de straat als ze 18 jaar worden. Ze hebben dan recht op studiefinanciering voor uitwonenden. De medewerkers van het GBA zeggen dat ze vanwege privacy overwegingen hier niets mee kunnen, dus dat wordt niet onderzocht. Spekman merkt daarbij op, dat ze het kunnen doorgeven aan de sociale recherche, ook een gemeentelijke instelling. En die kunnen het dan weer doorgeven aan de inspectie van de studiefinanciering. Je moet ook in de praktijk oplossingen zoeken en niet bij de pakken neerzitten. De heer van Dijk zegt daar weer over dat de gemeenten er geen belang bij hebben om het door te geven. Er zijn geen financiele prikkels. Dus dat moet anders geregeld worden. De heer van Dijk merkt verder evenals de heer Spekman op, dat gemeenten de handhaving niet moeten afkopen bij de SIOD. Ze mogen het niet afschuiven door het uit te besteden en dan achterover gaan leunen, zo van: we hebben het goed uitbesteed, dus we wachten af. En dan verder zelf niets doen.
    De heer van Dijk gaat ook in op het feit, dat bij 55% van de bezoeken van de Arbeidsinspectie bij bedrijven er iets aan de hand is. Hij is weliswaar geen principieel tegenstander van de CAO-politie zoals Spekman die voorstelt, maar of hij het ermee eens is, is een tweede. Hij wil liever eerst onderzocht zien, hoe de signalering van de Arbeidsinspectie en de vakbonden naar elkaar nu uitwerkt. Dus als de Arbeidsinsepctie constateert, dat er op het gebied van CAO-ontduiking iets aan de hand is en ze geven dat door aan de vakbonden, gebeurt er dan iets mee? Daar wil hij eerst antwoord op, alvorens verder te praten. Hij wil nu nog verder niets regelen. Hij verklaart dat de vakbonden met de werkgevers net zo'n regeling in andere sectoren kunnen afspreken als ze in de uitzendbranche doen met een handhavingsstichting. Maar hij vraagt zich af of dit in de loop van de CAO-onderhandelingen wat de vakbonden betreft niet op het prioriteitenlijstje enigszins naar beneden schuift. De CAO en de naleving ervan is verder de verantwoordelijkheid van de sociale partners. Voorlopig heeft de overheid bij de controle op de naleving van de CAO's geen rol. De heer Ulebelt probeert van Dijk een stap verder te krijgen, maar dit lukt niet.
    De heer van Dijk brengt nog het punt naar voren van mensen uit Europa die hier werken en die binnen 5 jaar werkloos worden en een beroep doen op bijstand. Die mensen moeten vertrekken. Maar er zijn praktische handhavingsproblemen, die opgelost moeten worden.

    De antwoorden van de staatssecretaris

    De staatssecretaris deed een reeks van toezeggingen vooral op het gebied van het toezeggen van extra informatie.

    Commentaar achteraf.

    Piet van der Lende

    Contact met de Bijstandsbond


    Bezoekadres Bijstandsbond: Da Costakade 162, 1053 XD in het gebouw Tetterode op de hoek van de Kinkerstraat ter hoogte van de Bilderdijkstraat, tram 7,17,12 en 10.