Bijstandscontroleur mag binnenvallen

Artkel in vele regionale dagbladen op 15 januari 2010.

Den Haag - Het kabinet wil miljoenen Nederlanders dwingen een huisbezoek door overheidscontroleurs toe te staan. Wie de controleur niet binnenlaat, verliest meteen een deel van zijn uitkering of zijn gehele kinderbijslag. ,,We leven straks niet meer in een rechtsstaat maar in een politiestaat'', aldus de gespecialiseerde advocaat Peter Kuijper.

Het klinkt onschuldig: huisbezoek door een controleambtenaar. Maar zo'n controle kan ver gaan. ,,Ze lopen door je huis, doorzoeken kasten, controleren kleding, soms zelfs de wasmand'', schetst de Amsterdamse advocaat Marc van Hoof.

Een huisbezoek mag alleen met toestemming van de bewoner. Is er geen enkele verdenking van fraude, dan mag de bewoner het 'bezoek' weigeren zonder dat dat consequenties heeft voor de uitkering. Als er wel een verdenking bestaat, verlies je bij weigering de uitkering.

Dat is de regel, maar niet lang meer als het aan het kabinet ligt. Er ligt een wetsvoorstel in de Tweede Kamer waarin staat dat alle bijstandsgerechtigden, 65-plussers, oudere arbeidsongeschikten, wezen, weduwen, weduwnaars en allen die kinderbijslag ontvangen, zich moeten onderwerpen aan een huisbezoek. Het gaat specifiek om mensen die níet verdacht worden van fraude. Wie een huisbezoek weigert, verliest een deel van zijn uitkering, of de kinderbijslag in zijn geheel.

Het is een reactie op de politieke commotie die ontstond toen advocaat Peter Kuijper in 2007 diverse bijstandszaken won. Datzelfde jaar vocht Kuijper ook met succes huisbezoeken aan bij 65-plussers namens de ouderenbond Anbo. Sindsdien gelden strikte regels voor een huisbezoek bij niet-verdachte uitkeringsgerechtigden.

Het nieuwe wetsvoorstel stuit veel mensen tegen de borst. Advocaten, ouderenbonden, de Bijstandsbond, ouderverenigingen en rechtsgeleerden reageren met afschuw. ,,Bijna heel Nederland gaat hieronder vallen. Er zijn alleen al ruim twee miljoen ouders met kinderbijslag'', zegt Werner van Katwijk van Ouders & Co.

,,De overheid schiet compleet door'', zegt Piet van der Lende van de Bijstandsbond.

Overheden mogen niet zonder goede reden een woning binnenvallen. Het recht om in de eigen woning verstoken te blijven van onnodige overheidsbemoeienis, staat in de Grondwet en in het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Inperking van dat recht mag alleen als er een goede reden is.