Sensationele uitspraak rechter: buurtonderzoek handhavers bij onderzoek naar fraude en bij huisbezoeken onrechtmatig

Vrijdag 22 mei 2009 heeft de Amsterdamse Rechtbank uitspraak gedaan in een strafzaak over samenlevingsfraude in de bijstand. De klant is vrijgesproken. Advocaat Mark van Hoof van de Bijstandsbond bracht naar voren dat de resultaten (getuigenverklaringen) via een buurtonderzoek niet mochten dienen ter bewijs omdat de bevoegdheid om zo’n onderzoek te verrichten niet in de wet is neergelegd. De rechter volgde deze redenering. Conclusie onzerzijds: het buurtonderzoek is in strijd met artikel 8 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)
De uitspraak betekent dat in alle lopende strafzaken wegens vermeende fraude waarbij gemeentes gebruik hebben gemaakt van buurtonderzoek alle gegevens uit dat onderzoek buiten beschouwing moeten worden gelaten. Sterker nog, het buurtonderzoek mag niet. Er is geen wettelijke grondslag. Sociale recherche en handhavers maken op grote schaal gebruik van deze onderzoeksmethode en die is dus altijd onrechtmatig geweest. Het is ook niet voldoende dat de Officier van Justitie toestemming geeft, zoals wij eerder nog schreven, want ook hij of zij heeft geen wettelijke bevoegdheid.
De regering had in een reactie op de opmerkingen van de Raad van State over het wetsvoorstel voor legalisering van de huisbezoeken naar voren gebracht, dat handhavers van de sociale dienst van de gemeente die huisbezoeken afleggen geen bevoegdheid hebben om buurtonderzoek te doen of observaties te verrichten. De regering beweerde dat dit alleen mocht na toestemming van de Officier van Justitie. De rechter zegt nu dat ook dit niet voldoende is. We hebben hierover eerder geschreven  http://tinyurl.com/pdef8d