Header image
header image 2
 

Vereniging Bijstandsbond Amsterdam

 
|| INDEX ||Da Costakade 162. 1053 XD Amsterdam. 020-6898806. info@bijstandsbond.org
 

Wanneer is er een voorliggende voorziening?

De voorliggende voorziening in de Wet Werk en Bijstand
 

                                

Voor mensen met een recht op een uitkering op grond van de Wet Werk Bijstand (WWB) is het begrip voorliggende voorziening erg belangrijk. Wat betekenen de woorden: voorliggende voorziening eigenlijk?
In art 15 lid 1 WWB staan de woorden voorliggende voorziening vermeld. Hier volgt de wettekst.

Geen recht op bijstand bestaat voorzover een beroep kan worden gedaan op een voorliggende voorziening die, gezien haar aard en doel, wordt geacht voor de belanghebbende toereikend en passend te zijn. Het recht op bijstand strekt zich evenmin uit tot kosten die in de voorliggende voorziening als niet noodzakelijk worden aangemerkt.

Wat staat er in deze wettekst? Een uitleg volgt nu.

 Als u onvoldoende inkomsten hebt uit werk of uit vermogen ( denk bijvoorbeeld aan geld op de bank, huisbezit), dan kunt u misschien in aanmerking komen voor een uitkering. Dat is dan misschien een uitkering op grond van de Wajong, de WIA, de WW enz. Pas als men niet in aanmerking komt voor deze uitkeringen, is daar de WWB. De WWB fungeert echt als een sociaal vangnet. De WWB- uitkering zorgt er dus voor dat u voldoende geld hebt om o.a. de dagelijkse boodschappen te doen als u niet in aanmerking komt voor de andere uitkeringen. Andere uitkeringen worden in de WWB voorliggende voorzieningen genoemd.
Als u nietin aanmerking komt voor een voorliggende voorziening, heeft u dus welrecht op een bijstandsuitkering.

Er volgen twee voorbeelden. In die twee voorbeelden zijn er geen voorliggende voorzieningen

  • Het eerste voorbeeld: het leven is duur en dat geldt zeker voor de huisbezitter. De huisbezitter kan een aanvraag doen op basis van de WWB ter betaling van de woonkosten. De gemeente kan dan niet zeggen dat de woningeigenaar niet in aanmerking komt voor een vergoeding op grond van de WWB, omdat er een Wet op de Huurtoeslag bestaat. De Wet op de Huurtoeslag geldt alleen voor de huurders en niet voor de woningeigenaren. Kortom: er is geen voorliggende voorziening voor de huiseigenaar en dus kan de eigenaar wel een beroep doen op de WWB.
  • Het tweede voorbeeld: iemand die echt noodgedwongen een woonwagen huurt op een niet erkende standplaats, komt niet in aanmerking voor huursubsidie. Hij komt dan wel in aanmerking voor vergoeding van de woonkosten op grond van de WWB, omdat er geen voorliggende voorziening is.     

Er volgt nu een  voorbeeld van iemand die wel een beroep op een voorliggende voorziening kan doen.

  • Een student die studiefinanciering ontvangt, kan niet aankloppen bij de gemeente voor algemene bijstand. Er is wel een voorliggende voorziening.

In de wettekst van artikel 15 lid 1 WWB wordt gezegd dat de voorliggende voorziening naar haar aard en doel passend moet zijn. Wat betekenen de woorden: aard en doel?

  • Blijven we nog even bij het voorbeeld van de student. Als de studiebeurs van de student gedeeltelijk bestaat uit een lening en gedeeltelijk bestaat uit een gift, kan hij niet de lening ontlopen door bij de gemeente aan te kloppen voor aanvullende bijstand. Studiefinanciering heeft als aard en doel om studenten te ondersteunen, maar een gedeelte van die ondersteuning moet wel terugbetaald worden. Die aard en dat doel kan niet omzeilt worden door een beroep te doen op de WWB. Voor de student zou het gemakkelijk zijn om een bijstandsuitkering aan te vragen. Immers, de bijstandsuitkering is in principe een gift en geen lening, uitzonderingen daargelaten.        

De woorden toereikend en passend werden al genoemd. Wat bedoelt de wet met het woorden passend en toereikend? Het woord toereikend is een ander woord voor voldoende. Wanneer is een voorliggende voorziening passend en toereikend en wanneer niet? Weer volgen er drie voorbeelden.

  • Het eerste voorbeeld: wanneer de ouders van een minderjarige dochter vragen om vergoeding voor de reiskosten van hun dochter om naar school te gaan, moeten die kosten op basis van de WWB vergoed worden. Er is een weliswaar voorliggende voorziening. Die voorziening voorziet in vergoeding van schoolkosten. Echter, die voorziening is niet passend en toereikend, want onder omstandigheden kunnen ouders met een laag inkomen toch om

een vergoeding vragen op basis van de WWB. Uit de uitleg van de wet door de regering blijkt dat de wet tegemoetkoming schoolkosten een beroep op de bijstand mogelijk maakt.

  • Het tweede voorbeeld: wanneer iemand een beroep doet op de WWB omdat de kosten voor de eigen bijdrage voor rechtsbijstand niet kunnen worden betaald, is een beroep op de WWB mogelijk. De Wet op rechtsbijstand is een passende, toereikende, voorliggende voorziening,  maar vanwege budgettaire redenen( lees bezuinigingen) is er een eigen bijdrage vereist. Als je kunt aantonen dat je de eigen bijdrage niet kunt betalen, kun je een beroep doen op de WWB. 
  • Het derde voorbeeld: wanneer iemand bijzondere bijstand aanvraagt voor de kosten van accupuntuur, worden die kosten niet vergoed omdat de voorliggende voorziening wel passend en toereikend is. Zo geldt dat ook voor fysiotherapie. In gerechtelijke uitspraken is steeds maar weer beslist dat de Zorgverzekeringswet en Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten voor de kosten van (para)medische zorg in beginsel als een aan de WWB voorliggende, toereikende en passende voorziening als bedoeld in artikel 15 van de WWB moet worden beschouwd. Met andere woorden: als medische behandelingen niet vergoed worden op grond van Zorgverzekeringswet of de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, heeft u pech. Immers, deze voorzieningen worden als passend en toereikend beschouwd. Overigens kijkt de uitkeringsinstantie wel van geval tot geval of die voorliggende voorziening echt toereikend en passend is. Het is niet zo dat er categorieën mensen automatisch worden afgewezen. Er is, om in termen van de wetgever te blijven, geen categoriaal beleid.  

Wat kunnen we uit samenvattend deze drie voorbeelden afleiden? We kunnen uit het eerste voorbeeld afleiden dat als er een voorliggende voorziening is die niet passend en toereikend is, een beroep op de WWB mogelijk is. Uit het tweede voorbeeld kunnen we afleiden dat als er op een voorliggende voorziening wordt bezuinigd, een beroep op de WWB mogelijk is. Uit het derde voorbeeld kunnen we afleiden dat als de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten de kosten niet vergoed, er geen beroep op de WWB mogelijk is.

Thans volgt er een uitleg over de woorden noodzakelijk. Eigenlijk heeft het woord noodzakelijk veel te maken met de woorden passend en toereikend. Eigenlijk kun je die woorden niet los zien van het woord noodzakelijk.  Als we nog even kijken naar het voorbeeld van de acupunctuur, dan blijkt dat de wetgever in de voorliggende voorziening bewust bepaalde kosten niet vergoed, omdat de wetgever vindt dat die kosten niet nodig en noodzakelijk vindt.

Tot slot.
Sommige mensen ontvangen een uitkering op basis van, bijvoorbeeld, de WIA, WW enz. Daarnaast vragen ze soms een bijstandsuitkering in de zin van de WWB aan. Als nu blijkt dat de uitkering op basis van, bijvoorbeeld, de WW, WIA enz. ten onrechte hebt ontvangen, loopt u de kans dat u en de WW, WIA terugbetalen en dat u dan de uitkering van de WWB terugbetalen. Waarom moet u beide uitkeringen dan terugbetalen? U loopt kans om beide uitkeringen terug te moeten betalen, omdat u geen recht had op een WW-uitkering, WIA-uitkering enz. U loopt tevens de kans om de WWB-uitkering te moeten terug betalen, omdat er een toereikende, passende, voorliggende voorziening was. Dat die voorliggende voorziening ten onrechte is ontvangen, doet er niet toe.  Indien u daardoor in de problemen komt, is art 16 WWB misschien een oplossing. Dat wetsartikel zegt dat er financiële hulp is voor mensen in zeer uitzonderlijke omstandigheden. Dit artikel blijft verder onbesproken.
Conclusie.
Of u recht heeft op aanvullende bijstand, is niet te bepalen aan de hand van een regel. Het aantal voorzieningen is namelijk erg groot. Als u misverstanden wilt vermijden, dient u toch eerst juridisch advies te vragen.       

Mr. C.O.V. van Randwijck
Medewerker Bijstandsbond

30/01/2013

 

 

 
 

.