7-7-1994 Armoede en rijkdom in de wereld

Anke van der Vliet

27 juni was het de vijftigste verjaardag van de konferentie van Meting-Meting, waar het Internationaal Monetair Fonds (I.M.F.) werd opgericht en waar de industrielanden vlak na de tweede wereldoorlog vaststelden, wat hun ekonomisch beleid moest zijn ten opzichte van elkaar en ten opzichte van de arme landen. De werkgroep KAIROS, een progressieve beweging vanuit de kerken, greep de herdenking van 50 jaar Meting-Meting aan, om in Brussel akties te organiseren onder het motto: "red de aarde en de mensen: controleer het geld".

Kairos, een wereldwijde beweging van basisgroepen uit verschillende kerken, greep het vijftig jarig bestaan van Meting-Meting aan om protesten te laten horen tegen het beleid van de Verenigde Staten en het I.M.F.

De schulden van de arme landen blijven steeds meer oplopen. In 1993 is het verdubbeld ten opzichte van 1982; 1770 miljard dollar. Het I.M.F stelt voor de schuldenlanden verschillende maatregelen voor, waarbij men een neo-liberaal beleid ontwikkelt, gestoeld op de mogelijkheid van de sterksten om bij de zwaksten binnen te dringen. (opening van markten). Het I.M.F. legt de arme landen het volgende beleid op:

1. Maatregelen die de buitenlandse handel betreffen: devaluatie van de munt om de export op te drijven en de import af te remmen; verhoging van de interesten om kapitaalvlucht tegen te gaan en buitenlands kapitaal aantrekken; plafonds voor buitenlandse leningen en beperking van de import door een prioriteitenschaal.

2. Maatregelen van binnenlandse aard die de vraag beperken. Beperking van het overheidstekort (snijden in de sociale voorzieningen, stijging van de betalingen voor overheidsdiensten, terugdringen van overheidssteun voor basisbehoeften.) Er worden ook voorwaarden opgelegd om de loonkosten te drukken. In vele landen ontstond weerstand tegen deze programma's. Men noemde ze soms voedselrellen of "I.M.F.-rellen" zoals in Venezuela en Tunesie. Op deze manier moesten de tekorten van de arme landen worden weggewerkt, maar dat leidt wel tot een onaanvaardbare armoede in de wereld.

toenemende armoede

De internationale instellingen begeleiden de overgang naar de mondialisering van de markten en dit leidt tot toenemende ongelijkheid en concentratie van rijkdommen, toenemende verarming en uitsluiting van allerlei groepen, zowel in het Zuiden, het Oosten als in de industrielanden. Daarnaast is er toenemende inflatie in sommige landen die onlangs hun markten "openden" zoals het voormalige Oostblok of ook nog Latijns Amerika. Het beruchte "champagneglas", gemaakt door de UNDP laat zien, hoe het met de verdeling van de rijkdom in de wereld gesteld is.

Om te kijken wat er veranderd zou kunnen worden zijn drie aktiedagen georganiseerd door KAIROS. Vertegenwoordigers van 50 landen waren hierbij aanwezig. Op zondagmiddag 26 juni was er een eerste Kairos-meting bij de Beurs in Brussel.

Veel muziek, afgewisseld met praatjes van o.a. de beweging van Abbe Pierre uit Frankrijk en Kairos Brussel en een parade rond de Beurs. Achter een paardekop (symbool van macht) stapten de "rijken" op. Achter een ezelskop (symbool van koppige tegenbeweging) stapten de "armen" op. Een aantal Landen aangesloten bij het KAIROS-netwerk die de armen voorstelden, waren met een ketting aan elkaar vastgebonden en droegen de dollartekens die de IMF en de Wereldbank terug eist. De rest haakte aan. Vervolgens verbrak het volk, dat in de ketenen van het geld gevangen zit, die ketenen. Ook een kleurige draak deed onder veel belangstelling mee in de demonstratie. Er was ook een toneelstuk van mensen in het zwart voorstellende Noord-Europa dat Zuid-Europa extra arm maakt door geld en grondstoffen af te pakken.

Europees parlement

27 Juni was er in het Europese Parlement een "luisterdag" voor parlementariers. Getuigen uit de I.M.F.-landen brachten hun mening naar voren.

De zuidelijke landen- Brazilie- Polen- Tanzania- Philipijnen-het Caribische gebied vertelden, dat de economische orde niet deugde. Het Zuiden neemt de steeds grotere schuldenlast en de toenemende armoede niet langer.

Het Zuiden wil graag een kwijtschelding van de oude schulden. De Europese Unie zou zich over de huidige kapitalistische orde moeten buigen om de toenemende tegenstellingen tussen arm en rijk tegen te gaan en de Raad van Ministers zou zich hierbij moeten aansluiten. Ook wilden de getuigen, dat het Europese Hof van Justitie een uitspraak doet over de onrechtvaardigheid van de schulden, want alle aanpassingen aan de wereldekonomie zijn mislukt en er is een groter handelsoverschot in de rijke landen dan jaren geleden. De totale schuldenlast van Brazilie is 291 dollar, de schuld aan het Noorden is tot 120 miljard gestegen. Het IMF houdt geen rekening met de sociale gevolgen van de schuldenlast in de diverse landen. Polen heeft de grootste schuldenlast van Europa en dit neemt nog steeds toe, is nu 45 miljard dollar. Zij kunnen niet aan de eisen van het IMF en de Wereldbank voldoen. Polen is van een geleide naar een vrije economiemarkt gegaan en heeft hiervoor een hoge prijs betaald.

De regering van Polen kan hierdoor niet voldoen aan de eisen van het volk.

De vertegenwoordigers van de Philipijnen zeiden dat het kapitaal wegstroomt en de economie verlamd hierdoor. Onder Marcos is er 57% schuld opgebouwd, in 1994 is de schuld 30 miljard dollar. Het IMF en de Wereldbank hebben veel ellende veroorzaakt. Nu is het tijd voor een alternatieve ontwikkelingsstrategie voor de landen in het Zuiden.

Er moet samenwerking met het Noorden komen vindt de getuige uit het Caraibische gebied. Het Zuiden heeft de vruchten van 50 jaar Meting Meting niet kunnen plukken. Er moet een structurele verandering komen, een ontwikkelingsstrategie, een verandering van benadering bij economische rampen. En het volk zelf moet inspraak hebben!