vv
vv
 
 
 
Da Costakade 162. 1053 XD Amsterdam. 020-6898806. info@bijstandsbond.org
 

Workshop burgerrechten in Nederland op de 'Top van Onderop' op 20 mei 2007

 

De 'Top van Onderop' werd op zondag 20 mei in Amsterdam gehouden. Deze activiteit werd georganiseerd door het Nederlands Sociaal Forum en was bedoeld om vertegenwoordigers van een veelheid aan organisaties en sociale bewegingen met elkaar te laten discussieren over alternatieven voor de voorstellen van de G8, de acht rijke industrielanden die begin juni in Heiligendamm in Duitsland vergaderden. Tussen de workshops, films en debatten door trok een bonte stoet van actievoerders door de PC Hooftstraat naar het Museum plein om de alternatieven voor de politiek van de G8 kracht bij te zetten. Op deze pagina een verslag van een van de workshops. Voor meer verslagen en een indruk van de Top van Onderop van 2006 en 2007 kun je de way back machine raadplegen. De website bestaat niet meer.

De opkomst van de neoliberale strafstaat

Michiel Wetzer

Deze workshop, die werd verzorgd door Buro Jansen en Janssen, de Stichting voor een Sociaal Europa, Linkse Hulp en TNI vroeg aandacht voor de afbraak van burgerrechten in Nederland. Wil van der Schans en Rick van Amersfoort van Buro Jansen en Janssen verzorgden de inleiding. In Nederland werd veiligheid halverwege de jaren tachtig het belangrijkste thema binnen het overheidsoptreden, aldus de sprekers.Uiteindelijk zijn we meer en meer in een cultuur van controle terechtgekomen.

In het verlengde daarvan kunnen we spreken van de ontwikkeling van een neo-liberale strafstaat Deze kenmerkt zich door strengere straffen en preventief strafrecht, herontdekking van de gevangenis en verminderde mogelijkheden om gedrag van mensen te socialiseren. De maaatschappelijke ontwikkelingen (verschillen tussen arm en rijk, werkloosheid, woningdistributie, vervoer etc. ) worden steeds meer overgelaten aan de markt waardoor bestraffing als enige middel overblijft om ongewenst, beledigend of bedreigend gedrag van burgers te verminderen. Burgerrechten komen in deze eenzijdig op straffen gerichte staat steeds meer onder druk te staan. De staat heeft minder invloed op collectieve structuren en mechanismen waardoor ongewenst gedrag wordt veroorzaakt en zich herhaalt.

Harddruggebruikers hebben rechtstreeks met de neo-liberale strafstaat te maken, weet Willemijn Los van Belangenvereniging voor Druggebruikers MDHG. Preventief strafrecht; strengere straffen en minder vertrouwen in resocialisatie: haar doelgroep merkt de gevolgen. De MDHG ageert dan ook tegen de samenscholingsverboden, invoering van de ID-plicht, preventief fouilleren en het plaatsen van camera's. Los stelt dat het met name voor kwetsbare doelgroepen als druggebruikers op dit moment belangrijk is zich te organiseren en emanciperen. En klaag vooral, raadt ze aan. Maak bezwaar tegen boetes, ga naar de rechter.

Dat dit wel degelijk zin kan hebben, illustreert Los aan de hand van verschillende voorbeelden.een succesverhaal over een van de vrouwen uit haar doelgroep. Zij had schriftelijk bezwaar gemaakt tegen boetes. Ze deed verslag van haar situatie, en van de (positieve) ontwikkelingen daarbinnen. Het werkte. De boetes waren nog niet verjaard. Toch besloot de rechter om het executievonnis stop te zetten. Een andere groep die met de neo-liberale strafstaat te maken hebben zijn ex-gedetineerden. Als coordinator van het voorlichtingsproject voor ex-gedetineerden Kriminaliteit en Strafrecht (K+S) kent Erik van der Maal het klappen van de zweep voor mensen die in de problemen komen door aanvaringen met justitie. Van der Waal hield een pleidooi voor een nieuwe reclassering. Hij zag de oorspronkelijk idealistische, clientgerichte en op praktische hulpverlening gebaseerde vrijwilligersorganisaties degraderen tot een aan de leiband van justitie lopende organisatie met de nadruk op toezichts-, controle- en rapportagetaken. Bestaande reclasseringsinstellingen met een kritische kijk op het strafrechtsysteem zijn ingekapseld of geelimineerd. Van der Waal pleit voor een nieuwe, op hulpverlening gerichte instelling. Deze moet naast de huidige reclassering opereren. De nieuwe reclassering zou terug moeten keren naar de oorspronkelijke, idealistische beginselen. Deze reclassering moet weer gaan werken met mensen in plaats van met kille cijfers over gerealiseerde productie en planproductie Wanneer de nieuwe organisatie onder het ministerie van VWS zou vallen en niet onder justitie, kan het hulpverleningsproces en het juridisch proces van elkaar worden losgekoppeld. En dat leidt weer tot een humanere en doelmatiger hulpverlening.

 

 
 

.